Anahtar : Ünlü harfler ve harekeler

Tü. harf Osmanlıca hareke Simgelediği ses Örnekler Notlardaki şekli*
a fetha Tü. a konulmaz, olacaklar
a fetha + elif Tü. a ana, kaldım, yalan
a fetha Ar./Fa. kısa a ġazab, halk
â fetha + elif Ar./Fa. uzun a günâh, râhat, zamân ā
â metli/uzatmalı elif Ar./Fa. uzun a Âdem, âdam, âdil, ârif ā
e fetha Tü. e beni, her kes, geldim
e fetha Ar./Fa. kısa a efzal, emlâk, şehvet a
ė kesre + ye Tü. e — Ar. i veya î ile yazılınca dėdi, ėderim, ėy, vėrecek
ē fetha + elif Tü. e — Ar. â ile yazılınca kēşki, Yahvē ā
ı kesre Tü. ı ısınmak, ırlamak
ı, ıy kesre + ye Tü. ı yakın, yıl, babasıyla
ı kesre Ar. kısa i akıbet, bâtıl, ızlâl i
i kesre Tü. i bir, sekiz
i, iy kesre + ye Tü. i iki, biŋ, kardeşiyle
i kesre Ar./Fa. kısa i ism (isim), isti’lâ
î kesre + ye Ar./Fa. uzun i bâkî, ebedî, nasîhat ī
í fetha Tü. i — Ar. kısa a/e ile yazılınca çíynemek, gíymek, íy
zamme + vav Tü. i — Ar. û ile yazılınca ber, içn, kend, sevg, íy
zamme + vav Tü. ı — Ar. û ile yazılınca altᵼn, karşᵼ, satᵼn aldı
o zamme Tü. o son, konak
o zamme + vav Tü. o dost, olmak, toz, yok
o zamme (+vav) İbr. o Hebron, Râʿot, Sâdom
ö zamme Tü. ö göl, ömrümde
ö zamme + vav Tü. ö gök, görmek, öŋümde
ȯ fetha Tü. o, Ar. kısa a ya uzun â ile yazılınca ȯŋa, ȯnủ, ȯnlar
u zamme Tü. u oğul, yavuz
u zamme + vav Tü. u durmak, tutardı
u zamme Ar./Fa. kısa u muhabbet, mukaddes u
ü zamme Ar./Fa. kısa u (nadiren uzun u) düşman, nüzul, rüʾyâ u
ü zamme Tü. ü küçük, yüzünde
ü zamme + vav Tü. ü gün, üç, yüksek
û zamme + vav Ar./Fa. uzun u hurûc, Hârûn ū
ű kesre + ye Tü. ü — Ar. î (iy) ile yazılınca güműş, sürű ī
kesre + ye Tü. u — Ar. î (iy) ile yazılınca bunủ, kuzủ ī

Ar. = Arapça

Fa. = Farsça

İbr. = İbranice

Tü. = Türkçe

* Uluslararası Standart